Kirkens Nødhjelps blogg

Når abortkritikarane går i luksusfella

I skrivande stund pågår det ein debatt mellom Kirkens Nødhjelp og konservative kristne om jenter og kvinners rett til lovleg og trygg abort. Vaksne menn og kvinner i Noreg med tilgang til informasjon, prevensjon, råd og trøyst rettar ein formanande finger mot fattige unge kvinner og jenter.

Kirkens Nødhjelp har bygget mange mor-barn-klinikker som jobber med blant annet prevensjon, familieplanlegging, oppfølging av gravide og fødsler. Her har en familie i Warrap State i Sør-Sudan fått nødvendig helsehjelp.

Dette er folk som bur her i Noreg kor me har tilnærma topp helsestell, likestilling mellom menn og kvinner og stort sett gode framtidsutsikter for oss sjølve og våre barn. Peikefingeren kjem opp i vêret fordi abort vert sett på som drap. Men pass på, for dette er vår eigentlege luksusfelle.

Eg har respekt for mine landsmenns vern om menneskeverdet, både om det er undervegs, født eller dødt. Men min respekt svinn hen når ikkje situasjonen til fattige unge kvinner og jenter i utviklingsland ikkje blir teke med i diskusjonen.

Vi nordmenn er så rike og priviligerte at vi ikkje har nokon moglegheit til å setje oss heilt og fullt inn i dagleglivet til ei ung jente. Kanskje har ho blitt frårøva skulegang, eller kanskje er ho gift bort mot sitt samtykke. Vi har ikkje sjanse til å skjøne det presset dei lever under, for vi kan slå av nyheitene, og vi har alltid moglegheit til å reise tilbake til vårt trygge land. Difor skal vi ikkje dømme dei som gjer eit val som vi aldri treng å ta stilling til. Vi skal ikkje sette ei slik luksusfelle for oss sjølve.

Som antropologistudent budde eg eit år i ein landsby i Uganda. Dagane gjekk med til å delta i livet til familiane i området; hente vatn, lage mat, diskutere over ein kopp te og vaske klede (ok, eg var nok den einaste mannen som gjorde det).

Etter mange månadar spurte ein av ungdomane meg kvifor eg hadde flytta til Uganda. Eg sa eg ønskja å forstå korleis dei levde liva sine i Uganda, og spesielt korleis dei forstod FN sin Barnekonvensjon.

Guten såg lenge på meg før han sa: Det vil du aldri, aldri klare å finne ut av - for du kan berre reise her ifrå når du vil. Eg mista litt motet. All metode, teori, feltarbeid og antropologisk litteratur hadde gitt meg trua på at «You don’t have to be one, to know one» (antropologisk ordtak).

Men guten hadde rett: «Du må vere ein for å kunne forstå ein». Du må oppleve og føle det på kroppen at du ikkje har råd til mat, at foreldra dine slår deg, at far din ikkje vil la deg gå på skulen, at mor di vil at du skal bli omskoren, at legen bestemmer om du skal få tilgang til kondomar, og at gutar faktisk trur dei kan krevje seksuelle handlingar frå jentene.

Det må faktisk opplevast på kroppen at korkje lova, helsevesenet, kyrkja, staten eller familien vil gje deg mogelegheit til å bestemme over din kropp og seksualitet, inkludert det å bli gjort gravid. Denne kroppslege opplevinga, denne fulle forståinga av kor hardt, urettvis, farleg og fælt livet kan vere har dei færraste av oss som er fødd i Noreg nokon sjans til å forstå.

Når norske menn går til angrep på organisasjonar som Kirkens Nødhelp, som støtter kvinners kamp om retten til å bestemme over eigen kropp, så går dei i ei felle. Når vi har det så bra at vi ikkje har sjans til å sjå kor fælt andre har det, men likevel kritiserer vala dei tek og kampen dei kjemper for sine rettar, då set vi vår eigen luksusfelle.

Dette fører oss ikkje saman for ei rettferdig verd.

Del innlegget

 
Facebook